Nieuw uit de collectie

  • Een luiermand als cadeau
  • Vreemde prent
  • Artikel over boerderijen
  • Wie maakt toch al die prenten?
  • Foto bouw oude postkantoor

Op 2 augustus 1901 was koningin Emma jarig.
Op die dag kreeg ze van haar 21-jarige dochter Wilhelmina een prachtige zilveren luiermand. Wilhelmina en Emma gaven elkaar bij verjaardagen altijd al heel bijzondere geschenken. Maar dit jaar was het wel een heel bijzonder iets. Een zilveren luiermand met rijke bloemmotieven en een monogram. In 1652 gemaakt door een Haagsche zilversmid. Het is wel heel bijzonder dat u deze prachtige mand nu in het echt op paleis het Loo, in de oostvleugel, kunt bekijken. Stelt u zich daarbij voor dat hier op het paleis de mand als verjaarscadeau is gegeven aan koningin Emma.
1901 was wel een heel bijzonder jaar voor de jonge koningin Wilhelmina.. Zij was op 7 februari getrouwd met Hendrik van Mecklenburg Schwerin.
De wittebroodsweken werden op paleis het Loo doorgebracht. “Ons lieve Gelderse huis” Een huwelijksreis was toen niet zo gebruikelijk als nu. Maar het paleis was minstens zo mooi, er lag zelfs nog sneeuw. Zij genoten van het gewoon samen zijn; het personeel werd vrijaf gegeven. Wilhelmina voelde zich daar zelfs een huisvrouw. Wel een die vergat Hendrik zijn thee en avondeten te geven. Zo heeft zij het tenminste in haar boek “Eenzaam maar niet Alleen” beschreven. Zij schreef ook dat ze de koffiepot niet kon vinden.
Zij had toen zelfs tijd om met haar moeder en gevolg het kleine museum van de Historische Vereniging Felua te bezoeken, op de bovenverdieping van het kleine stationnetje. Zij werden ontvangen door vooraanstaande leden van de Historische Vereniging Felua, o.a. burgermeester Tutein Nolthenius. Veel was er nog niet te zien. Maar een recent bruikleen van de Apeldoorner J.F. Schutte van een model van de Amsterdams schouwburg, compleet met 70 decorstukken trok veel bekijks van de vorstinnen. De beide koninginnen tekenden een oorkonde, die nog steeds onderdeel vormt van de collectie Felua. Het bezoek duurde maar een half uurtje. Kort daarop bezocht prins Hendrik het museumpje; ook hij tekende de oorkonde.
Eli Bolwerk.

‘Vreemde’ prent van Paleis Het Loo:

Bij de inventarisatie van doos F041 kwamen we een zg optica-prent tegen:

‘Ver voor de uitvinding van de fotografie werden in de achttiende eeuw in vier Europese steden zogeheten optica-prenten vervaardigd. Deze waren gebaseerd op tekeningen die werden gegraveerd en daarna afgedrukt. In een vitrine geplaatst kon men met behulp van een lens en een spiegel de prenten bekijken.
De meeste prenten, die dienden ter lering en vermaak, waren stadsgezichten of monumentale gebouwen en pleinen. De meeste vonden hun weg naar de gegoede burgerij, maar later trof men ze ook aan op jaarmarkten waar het publiek ze kon bekijken met optica-apparaten’.

De gravure is in spiegelbeeld afgedrukt, de koptekst en ook de afbeelding van Het Loo. Zo zie je Het Oude Loo aan de rechterzijde van de tuinen liggen! De onderschriften in het Duits en Frans zijn niet in spiegelschrift.

De bewuste prent met de titel ‘Prospect van Het Loo’ is oorspronkelijk getekend door de bekende Pieter Schen(c)k (1660-1711) en later door Jean-Benoit Winckler gegraveerd en ingekleurd (ca 1850).

Verder is de heuvelachtige omgeving opvallend, waarschijnlijk een vrije interpretatie van de kunstenaar. Zie http://www.collectiegelderland.nl/organisaties/codamuseum/voorwerp-F256-018

Wat doet dat artikel over die boerderijen van ver weg ertussen?

De collectie is niet een overdacht geheel van objecten, dat wisten we al. Op vele verschillende manieren zijn veel verschillende items bij de HV Felua terechtgekomen, zoals ook nu de VOA heel veel spullen van mensen geschonken krijgt. Achter alles zit een verhaal.
Maar het is niet altijd gelijk duidelijk welk verhaal. Het artikeltje lijkt over het Loo te gaan, maar dat is niet zo. Het gaat over een totaal ander gebouw ergens ver hiervandaan. Toch bleek na enig zoeken op het web wat de link is; dat is de schrijver Jan Arnold Kremer, geboren in 1877 te Arnhem en gestorven in 1937 in Apeldoorn. Hij woonde aan de Gardenierslaan. Kremer heeft veel geschreven waaronder ook een boekje ‘het vergeten waterwerk’. Een stuk over de west veluwe.

Wie maakt toch al die prenten?

Je kunt op verschillende manieren naar een object kijken;
neem nu al die gravures, etsen en prenten van portretten uit de periode 18e en 19e eeuw. De vraag wie erop staat afgebeeld is natuurlijk een voor de hand liggende. Wie is het en wat heeft hij/zij gedaan wat belangrijk genoeg was om te portretteren ( afgezien van de geldkwestie natuurlijk). Vaak komen er dan al genoeg wetenswaardigheden naar boven om te vergeten je af te vragen wie de prent gemaakt heeft.
Met het doorspitten van de doos met prenten komen we regelmatig dezelfde naam tegen en al snel blijkt uit een korte zoektocht op het internet dat de kunstenaars in de gehele linie over het hoofd worden gezien.
Toch wel jammer aangezien er een vrij groot aantal kunstenaars een aanzienlijk genre hebben geproduceerd. Uit het verhaal van een van deze kunstenaars blijkt ook wel dat ze een belangrijke plaats binnen de elite innamen. Het idee is dan ook bij ons opgekomen om deze vergeten kunstenaars meer in het zonnetje te zetten. Opvolging volgt dus nog.
Hierbij eerst een voorproefje;
VINKELES, Reinier, graficus en tekenaar (Amsterdam 19-06-1741 – Amsterdam 30-1-1816).
HODGES, Charles Howard, schilder en kunstverzamelaar (Londen (Groot-Brittannië) 23-7-1764 – Amsterdam 24-7-1837).

foto bouw oude postkantoor

Het oude postkantoor (hoek deventerstraat, Paslaan) is ontworpen door de ‘postkantoorontwerper’ in zijn tijd namelijk;
Cornelis Hendrik Peters (Groningen, 1 januari 1847 – Den Haag, 19 december 1932), in de literatuur doorgaans kortweg C.H. Peters genoemd, was een Nederlands architect en architectuurhistoricus. Hij is vooral bekend door zijn vele ontwerpen voor postkantoren en andere overheidsgebouwen en schreef een aantal belangrijke publicaties op het gebied van architectuurgeschiedenis.
In een artikel van Trouw door P. Sierksema wordt kort ingegaan op de geschiedenis van de post en de postkantoren en de tragiek van Peters die als ‘ postkantoorontwerper’ in de schaduw van zijn leraar Cuypers bleef staan.
Oud Apeldoorn heeft nog meer foto’s van het postkantoor op zijn site maar niet in aanbouw.